مقام محمود چیست؟

آیا انسان عادی می‎تواند به این مقام دست یابد؟!

نوع و سبک زندگی‎ انسان‎ها و شیوه‎های الگوپذیری آنان، زمینه تغییر و تحول مادی و غیر مادی در هر فرد را به‎وجود می‎آورد؛ به‎گونه‎ای که ممکن است انسانی به واسطه پذیرش الگویی غلط و انتخاب سبک زندگی اشتباه، از اوج سعادت در پرتگاه رذالت قرار گیرد.
از این روست که اهل بیت گاه به صورت احادیث مستقیم و گاه در قالب دعا و نیایش سعی در آموزش سبک زندگی صحیح برای دستیابی به سعادت را داشته‎اند و حتی در اکثر موارد نتیجه این سعادت را به طور واضح بیان نموده‎اند.
یکی از مقاماتی که هر انسانی با انتخاب صراط مستقیم و قرار گرفتن در مسیر حق می‎تواند به آن دستیابی مقامی است که از آن به مقام محمود تعبیر می‏شود که اگر امکان دستیابی به آن نبود، هیچ‎گاه مورد دعا و درخواست در زیارت عاشورا قرار نمی‎گرفت.
نکته‎ای که ذکر آن خالی از لطف نیست این مسئله می‎باشد که زیارت عاشورا آن گونه که از روایت امام صادق(ع) در کتاب مصباح شیخ طوسی به دست می‌آید، از جانب خداوند و حدیث قدسی است، یکی از تفاوت‌های حدیث قدسی با قرآن این است که رساندن آیات قرآن بلافاصله بعد از نزول آن به همه مردم واجب است، ولی ممکن است یک حدیث قدسی از جانب خداوند به پیامبر اکرم(ص) عرضه شود، بدون آنکه پیامبر(ص) آن را به یک نفر هم بگوید یا فقط به افراد خاص مثل سلمان و مقداد و … تعلیم دهد.
زیارت عاشورا توسط خداوند بیان و توسط جبرئیل امین برای پیامبر اکرم(ص) هدیه آورده شد و امیرمؤمنان(ع) به امام مجتبی(ع) و ایشان به برادرش امام حسین(ع) و ایشان به امام سجاد(ع) و ایشان به فرزندش امام باقر(ع) و او به امام صادق(ع) انتقال دادند تا اینکه در زمان امام باقر و امام صادق(ع) که موقعیت بهره‌مندی خواص شیعیان از این حدیث قدسی ایجاد شد، امام باقر(ع)به علقمه و امام صادق آن را صفوان بن مهران در نجف آموزش دادند، و این مسئله ما را وامی‎دارد که با عمق بیشتری به فرازهای زیارت عاشورا مخصوصا فرازهای مقامات این دعا تامل نماییم.
در توضیح مقام محمود باید گفت بر طبق روایات و تفاسیر وارده این مقام ، مقام شفاعت است که در مرحله نخست، ویژه رسول خدا(صلى الله علیه وآله) و بعد اهل بیت(علیهم السلام) او است. روایات فراوانى وجود دارد که مقام محمود را به مقام شفاعت، تفسیر کرده است. امام صادق(علیه السلام) درباره مقام محمود مى‏فرماید: مقام و مرتبه‏اى است که همه پیشینیان و متأخران، غبطه آن را مى‏خورند.(۱) در حدیث دیگرى چنین آمده‏است: وقتى على بن ابى طالب(علیه السلام)، آیه فَتَهَجَّدْ بِهِ نافِلَهً لَکَ عَسى‏ أَنْ یَبْعَثَکَ رَبُّکَ مَقاماً مَحْمُوداً؛(۲) را تلاوت کرد، پیامبر اسلام(صلى الله علیه وآله)،به على(علیه السلام) فرمود:  همانا پروردگار متعال، شفاعت را به من بخشید تا در حق اهل توحید از امتم، شفاعت کنم و آن را درباره دشمنان تو و دشمنان فرزندان تو، ممنوع ساخت.(۳) همچنین فرمود: مقام پسندیده، مقامى است که من در آن براى امتم شفاعت مى‏کنم.(۴)
 مفسران به پیروى از این احادیث، معتقدند که «منظور از این مقام والا و ارجمند، منزلت شفاعت و حتی بالاتر از مقام شفاعت است(۵)
 گرچه مقام محمود، ویژه پیامبر و آل اوست، ولى در مراحل پایین‏تر، عالمان راستین، شهدا و مؤمنین هم مى‏توانند این مقام را دارا شوند و به اذن خدا، از بعضى افراد، شفاعت کنند. امیرالمومنین(علیه السلام) در مورد اهل محشر مى‏فرماید: «جمع مى‏شوند در موطنى که در آن جا، مقام حضرت محمد(صلى الله علیه وآله) است. آن گاه، پیامبر به گونه‏اى خداوند را ستایش مى‏کند که هیچ کس قبل از او ستایش نکرده است و بعد از آن، ستایش مى‏کند هر مؤمن و مؤمنه‏اى، و ابتدا مى‏کند به صدیقین و شهدا و بعد از آن صالحان؛ در این هنگام تمامى اهل آسمان و زمین، پیامبر را ستایش مى‏کنند؛ چنان که در قرآن آمده است:  عَسى‏ أَنْ یَبْعَثَکَ رَبُّکَ مَقاماً مَحْمُوداً؛ «پس خوشا به حال کسى که براى او در این روز، بهره و نصیبى باشد و واى به حال کسى که در این روز، بهره و نصیبى نداشته باشد(۶)
همان‎گونه که دیدیم«مقام محمود» مقام والایی است انسانی عادی را همانند معصومین به مرتبه شفاعت می‎رساند و ما به واسطه حب امام حسین(ع) و یاران ایشان و برائت از دشمنانشان، می‎توانیم به آن دستیابیم به شرط این‎که مسیر زندگی خود را در نهان و آشکار حسینی انتخاب کنیم.
انشاءالله…
فهرست منابع
۱٫    نورالثقلین، ج ۳، ص ۲۰۶
۲٫    اسراء (۱۷)، آیه ۷۹٫
۳٫    تفسیر برهان، ج ۲، ص ۴۳۸٫
۴٫    .نورالثقلین، ج ۳، ص ۳۹۲٫
۵٫    .تفسیر موضوعى قرآن، ج ۵، (معاد در قرآن)

0 پاسخ

پاسخ دهید

میخواهید به بحث بپیوندید؟
مشارکت رایگان.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *