چرا بوی گل سوسن و یاسمن ماندگار شد؟

چرا بوي گل سوسن و ياسمن ماندگار شد؟

ايسنا/ دهه فجر انقلاب اسلامي براي همه ما ايرانيان در هر کجاي اين سرزمين مادري که زندگي کنيم يادآور خاطرات بسياري است، خواه بزرگسال باشيم يا کهنسال، خواه جوان يا ميانسال و خواه نوجوان، خاطره‌هاي دهه فجر در حافظه تاريخي ما همواره شيرين و دلپذيرند.

از آذين‌بندي خيابان‌ها در آغاز دهه فجر و حال و هواي دانش آموزان با اجراي گروه‌هاي مختلف سرود و تئاتر دهه فجري، تهيه روزنامه ديواري و تزئين کلاس‌هاي درس با نوارهاي رنگي و پرچم گرفته تا حضور در راهپيمايي باشکوه 22 بهمن، از پخش سرودها تا تصاوير قديمي مبارزات خياباني و سرنگونگي رژيم طاغوت، يا حتي پخش فيلم هاي سينمايي آن دوران، همگي بخشي از خاطره هاي ماندگار حافظه همه ماست که با سرگذشتمان گره خورده است.

اما آنچه بيش از هر چيز باعث ماندگاري خاطرات دهه فجر در حافظه همه ايرانيان شده پخش ترانه‌ها و سرودهاي انقلابي دهه فجر است در لا به لاي همه خاطرات. نمي‌توان نقش سرودهاي انقلابي يا ترانه‌هاي دهه فجري را انکار کرد چرا که قطعا نقش آن در زنده نگه داشتن يادواره دهه فجر پر رنگ‌تر از هر نوستالژي ديگري است.

تازه شدن خاطراتي که با پخش ترانه‌هاي نظير «بهمن خونين جاويدان، بانگ آزادي، ايران ايران خون و مرگ عصيان، بوي گل سوسن و ياسمن، بهاران خجسته باد، لاله در خون خفته، بيست و دو بهمن، خميني اي امام، برخيزيد اي شهيدان راه خدا» و چندين و چند ترانه دلنشين ديگر در خاطرمان ايجاد مي‌شود ناخودآگاه ما را وارد فضاي انقلاب 57 مي‌کند.

به جرأت مي‌توان گفت پخش مجدد اين ترانه‌ها محور و شالوده خاطرات ايرانيان از دهه فجر است اما حقيقتا چرا اين آهنگ‌ها و ترانه‌ها تا اين حد ماندگار شدند؟

موسيقي ماندگار بيانگر وضعيت جامعه است
رئيس انجمن موسيقي شهرستان محمودآباد که دارنده مدرک دکتراي هنر است مي‌گويد: موسيقي و هر هنري که بخواهد خود را زنده و شناور نگاه دارد بايد با شرايط جامعه متصل بوده تا بتواند خود را با محيط تطبيق دهد.

ايمان خسروي در گفت‌وگو با ايسنا از اصطلاح «آنچه بر دل برآيد لاجرم بر دل نشيند» سخن گفت و اظهار کرد: موسيقي و ترانه‌هاي دهه فجر از دل هنرمنداني برآمد که گوياي شرايط جامعه آن دوران بود و بر روي آن با شور و هيجان کار شد بنابراين مورد استقبال مردم قرار گرفت.

وي ژانر (Genre) يا بن مايه موسيقي دوران انقلاب را حماسي معرفي کرد و افزود: اين ترانه‌ها و موسيقي‌ها برآمده از بطن جامعه با همان شور و حماسه مردم بود که توانست ماندگار شده و براي هميشه حال و هواي آن دوران را زنده کند.

رئيس انجمن موسيقي محمودآباد با بيان اينکه موسيقي خوب همواره مانا بوده و فراموش نخواهد شد، تاکيد کرد: اگر همين امروز بابت مسائل اقتصادي و مشکلات مردم، ترانه سرا و آهنگسازي کاري را منتشر کنند که واقعا درد اجتماع را فرياد زده و از بطن جامعه برآيد قدر مسلم ماندگار خواهد شد چرا که ماندگاري يک آهنگ در شرايط برابر، رابطه مستقيم با حال و هواي جامعه دارد.

خسروي در پاسخ به اين پرسش که شعر و ترانه پرمغز و معناگرا تا چه اندازه به ماندگاري موسيقي کمک کرده است، گفت: موسيقي ايراني با شعر عجين شده و بدون شعر در هيچ دوراني معنا نداشته است، در واقع موسيقي ايراني بي کلام اساسا وجود ندارد، يعني شما نمي‌توانيد يک آلبوم موسيقي ايراني که يک ساعت بي کلام باشد را در ايران پيدا کنيد.

وي ملت ايران را مردماني شاعرپيشه و شعر را جزء لاينفک موسيقي ايراني معرفي و خاطرنشان کرد: حتي در بسياري از اشعار ايراني آهنگ نهفته است و به همين علت هيچگاه يک شعر ضعيف و سخيف نمي‌تواند موسيقي ايراني قوي و اصيلي داشته باشد، بر اين اساس يکي ديگر از دلايل ماندگاري آهنگ مرهون شعر پرمعناست و در کمترين حالت، شعر وزين 50 درصد نقش ماندگاري يک آهنگ را عهده‌دار است.

علل بوجود آمدن موسيقي‌هاي سخيف امروزي

رئيس انجمن موسيقي محمودآباد مقصر سخيف شدن موسيقي‌هاي کنوني را در درجه اول اساتيد موسيقي سنتي و سپس اجراي برخي مميزي‌ها دانست و گفت: از آنجا که بايد هنر نسبت به زمان خود بروزرساني شود، موسيقي سنتي ايران نيز نياز به تکامل داشت اما اين اتفاق نيفتاد و هيچ خلاقيت فردي براي موسيقي سنتي انجام نشد.

خسروي افزود: اگر هم افرادي اقدام به تغيير اندک فرم کردند با محکوم کردن آنان که از دايره موسيقي سنتي خارج شده‌اند اجازه تحرک به موسيقي اصيل داده نشد و موسيقي سنتي ايراني وسعت پيدا نکرد بنابراين از يک زماني نسل جوان براي خود موسيقي ايجاد کرده است.

اين کارشناس هنر، مدرس و آهنگساز با اشاره به نقش خلاقيت در پويايي موسيقي تصريح کرد: هنر بايد با زمان تغيير کند، در واقع هر زيرسيستمي از فرهنگ، نسبت به عصر خود بايد در حال تغيير باشد در غير اين صورت محکوم به فنا است، به اين معنا که محتوا بايد در قالب فرم جديد براي جامعه گويا باشد.

نقش خوانندگان، موسيقي دانان و شعراي برجسته در ماندگاري آهنگ

محسن زرين کلام عضو هيئت مؤسس ارکستر فيلارمونيک تنکابن درباره علل ماندگاري ترانه‌هاي انقلابي گفت: آهنگ‌هاي دهه فجري زماني ساخته شد که برخاسته از روحيه انقلابي مردم در آن زمان بود و ضمن وصف شور و حال آنان به مردم انگيزه مي‌داد.

وي ديگر دليل موفقيت و ماندگاري ترانه‌هاي انقلاب را به توانايي آهنگسازان، موسيقي دانان، شعرا و خوانندگان آن ها نسبت داد و خاطرنشان کرد: همه اعضاي تشکيل دهنده يک قطعه موسيقيايي اعم از شاعر و نوازنده تا آهنگساز و خواننده همگي توانمند، مجرب، داراي پيشينه عالي، مشهور، مردمي و تعليم يافته بوده اساتيد بزرگ بودند و تعداد آنان انگشت شمار بود.

عضو هيئت مؤسس ارکستر فيلارمونيک تنکابن خاطرنشان کرد: يکي ديگر از دلايل ماندگاري آهنگ ها مربوط به تيم آهنگسازي بود چرا که ترانه سرا، آهنگساز، نوازنده و خواننده با هم کار مي‌کردند و هر يک وظيفه خود را بر عهده داشته و چندين نفر در ايده پردازي و چگونگي اجرا مشارکت مي‌کردند که پس از بررسي تمامي جوانب يک قطعه اجرا مي‌شد اما اکنون تمامي اين وظايف را يک نفر انجام داده و موسيقي نيز به‌صورت رايانه‌اي مهيا شده است.

بازگويي پخش آهنگ و نزديکي آن با موسيقي اصيل ايران ديگر علل ماندگاري

عضو کانون نوازندگان کلاسيک کشور پخش هميشگي آهنگ‌ها از راديو و علاقه مردم به آن را ديگر دليل به ذهن سپرده شدن ترانه‌ها دانست و اظهار کرد: راديو به عنوان يک پايگاه تبليغاتي و پر مخاطب‌ترين رسانه آن روزها، نقش موثري در جا انداختن موسيقي و به يادسپاري آهنگ‌هاي دهه فجري و حتي دفاع مقدس داشت.

وي اصالت و نزديکي آهنگ‌ها به ريشه‌هاي فرهنگي اصيل ايراني و همچنين اجراي بدون نقص توسط اساتيد موسيقي آن عصر را سبب ماندگاري موسيقي هاي انقلابي و حتي فاخر ايراني دانست و گفت: بيشتر آهنگ‌ها نزديک به موسيقي فولکلور ايران زمين و براي مردم ملموس بود که اين قرابت باعث ماندگاري آهنگ در اذهان مي‌شد.

سطحي نگري علت اصلي زوال موسيقي امروز است

زرين کلام در پاسخ به پرسشي مبني بر علل اضمحلال موسيقي در عصر حاضر خاطرنشان کرد: سطحي نگري علت اصلي زوال موسيقي امروز است، در غالب موارد همه اجزاي تشکيل دهنده براي يک موسيقي اعم از شاعر، نوازنده، آهنگساز و خواننده را يا يک نفر تشکيل داده و يا همگي سطحي نگر شده و توانمند نيستند، البته نمي‌توان منکر برخي آهنگسازان وخوانندگان مطرح و بسيار خوب شد.

عضو هيئت مؤسس ارکستر فيلارمونيک تنکابن تصريح کرد: وقتي شما آبگوشت طبخ نمي‌کنيد و به جاي آن از فست فودها استفاده مي‌کنيد يعني به دنبال صرف غذا در مدت زمان کوتاه هستيد با اشراف به اينکه حتي آن غذاي جايگزين براي سلامت شما مضر است، موسيقي جامعه ما نيز اکنون به اين بيماري مبتلا شده و براي آن نه زمان، نه تهيه کننده خوب و نه سلامت روح افراد جامعه اهميت دارد.

وي موسيقي ايران امروز را تب‌دار و بيمار توصيف کرد و يادآور شد: همان گونه که امروز يک فيلم فاخر در سالن سينما گيشه ندارد اما يک فيلم دم دستي و مضحک و هزل فروش ميلياردي دارد، موسيقي ايران نيز تبديل به راهي براي کسب درآمد شده و موسيقي نفيس ايراني و با اصالت جايگاهي در اذهان پيدا نمي‌کند.

0
به اشتراک بگذارید
0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید